Joriy yilning 17 mart kuni soat 11:00da O‘zbekiston Badiiy Akademiyasi Ikuo Xirayama Xalqaro madaniyat karvon saroyining katta ko’rgazmalar zalida “USTOZNI XOTIRLAB” nomli Amina Baynazarovaning ustoz-shogird xattotlik ko'rgazmasiningning ochilish marosimi bo‘lib o‘tadi.
Ko`rgazmada Toshkent shahri, Andijon hamda Farg`ona viloyatlarida yashab ijod qilayotgan xattotlarning 60ga yaqin ijodiy asarlari namoyish qilindi.
Xattotlik (arab. — husnixat yozuvchi), kalligrafiya — yozuv (xat) sanʼati, kitob koʻchirish hamda meʼmoriy inshootlar, badiiy buyumlarning kitobalirini yaratish kasbi hisoblanadi. Xattotlik yozuvning paydo boʻlishi natijasida yuzaga keldi. Ayniqsa, arab yozuvining keng tarqalishi tufayli xattotlikning rivojlanishi jadallashdi. Sharqda, jumladan, Oʻrta Osiyoda kitob bosish vujudga kelguniga qadar qoʻlyozma kitob tayyorlash, ularning nusxalarini koʻpaytirish (matn koʻchirish) bilan xattotlar shugʻullangan. Xattotlar saroylarda, ayrim amaldorlar huzurida guruh boʻlib ishlagan. Jumladan, temuriy shahzoda Boysungʻur Mirzo (1397—1433) Hirotda tashkil qilgan kutubxonada musavvir, naqqosh va boshqa ustalar bilan bir qatorda 40 dan ortiq xattotlar qoʻlyozma kitoblar tayyorlash, yaroqsiz holga kelganlarini taʼmirlash bilan mashgʻul boʻlgan. Xattotlik sanʼatiga bagʻishlangan koʻplab risolalar 10 xil asosiy xat uslublari (nasx, kufiy, muxakkak, nastaʼlik, suls, tavqe, taʼliq, devoniy, riko, rikʼiy) mavjudligi haqida darak beradi.
Salimjon Badalbayev (1942-2025).
Salimjon Badalboyev suls, riq’a, nasta’liq, devoniy, kufriy kabi xat turlarida ijod qilgan. Ustoz xattotning izlanishlari kitobat sohasidan tashqari me’morchilik, amaliy san’at sohalari bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, yurtimizdagi qator inshootlarda u kishining ijod namunalarini uchratish mumkin. Jumladan, Toshkent shahridagi “Ko‘kcha”, “Hazrati Imom”, “Kaffol Shoshiy”, “Hasan ota”, Yunusobod, Islomobod masjidlari, Toshkent viloyatidagi Bo‘stonliq, Oqqo‘rg‘on tumanlari va Chirchiq shahrida, Samarqand viloyati Kattaqo‘rg‘on va Paxtachi tumanlarida va Qarshi shahridagi jome masjidlarining devorlari, mehrob va gumbazlari Salimjon domla tomonidan bezatilgan.
Xattotning ijodida adabiy-ma’rifiy kitoblar ustida olib borgan izlanishlari alohida o‘rin tutadi. Uning Abdulla Avloniyning “Turkiy guliston yoxud axloq” asarini eski o‘zbek yozuvchida ko‘chirganini, turli xat turlarida Alisher Navoiyning “Xamsa” dostoniga ishlagan panno va boshqa ko‘plab kompozitsiyalarini mazmunga mos yangi izlanishlar, deyish mumkin. Salimjon Badalboyev xattotlik tarixi va rivojlanish jarayonining bilimdoni sifatida turli kitob va darsliklar tayyorlagan. Xususan, “Alifbo” (hammualliflikda), “Forsiy xat mashqlari”, “Nasx xati” kabi kitoblari xattotlik va arab yozuvi saboqlari bo‘yicha yoshlarga o‘ziga xos qo‘llanma hisoblanadi.
Xattotlik hozirgi kunda Toshkent sharqshunoslik instituti, Toshkent islom universiteti, K. Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn institutida oʻrgatiladi.
Hozirda Salimjon Badalbayevning sjogirdlari ustozlarining ishini davom ettirib kelmoqda.
Amina Boynazarova – 1976 yil Toshkent shahrida tug`ilgan. Oliy ma`lumotli, Toshkent Davlat Iqtisodiyot universitetini tamomlagan. 2018 yilda Toshkentda ayol – qizlar xattotlik maktabini tashkil qilgan. Hozirda Amina Boynazarova shu maktabda ko`plab shogirdlar tayyorlab kelmoqda. U xattotlik bilan 2017 yildan shug`ullana boshlagan.
Ko`rgazma ishtirokchilari: Salomova Zulayho, Otajonova Odinaxon, Mamadjanova Dilshodaxon, Jo’rayeva Hilola, Fatidinova Mahsuma, Darvishova Shoiraxon, Rahimjonova Mubina, Vosilova Mubina, Abdukaxxorova Gulmiraxon, Vosilova Me'rojoy, Zakirova Ziyoda, Otajonova Madinabonu, Sharifjonova Ruqiyaxon, Kamola Ro`zmatova, Qodirova Ma`rifat, Salioxunova Madina.
Qatnashchilarga sertifikatlar topshirildi.
✅Ko`rgazma joriy yilning 27 martigacha davom etadi.
✅Kirish bepul.
📍Manzil: Yusuf Xos Xojib ko'chasi, 37 "A".
*************************
17 марта сего года в 11:00 в большом выставочном зале Международного караван-сарая культуры Икуо Хираямы Академии художеств Узбекистана, состоится церемония открытия выставки каллиграфии Амины Байназаровой и её учеников под названием «В ПАМЯТЬ О НАСТАВНИКЕ».
На выставке было представлено около 60 творческих работ каллиграфов, живущих и работающих в Ташкентской, Андижанской и Ферганской областях.
Искусство каллиграфии, один из видов изобразительного искусства, в котором основным выразительным средством выступает арабская письменность.
Основу каллиграфической надписи составляют строгие геометрические принципы и чёткие пропорции, от этого зависит чёткость надписи и красота линии.
Основой правила составления пропорции является размер буквы «алиф», первой буквы арабского алфавита, которая представляет собой прямую вертикальную черту. Единицей измерения в каллиграфии считается арабская точка.
В каллиграфии точка имеет квадратную форму, причём размер стороны квадрата зависит от угла наклона кончика пера и от степени нажима мастера. Нажим должен быть достаточно лёгким, движение — очень точным, при этом кончик пера слегка поворачивается, так что след оставляют две грани пера.
Подобно тому, как для латинского алфавита существуют разнообразные шрифты, в которых для одних и тех же букв используются различающиеся начертания, — на протяжении истории было создано несколько стилей, «почерков» для арабского письма.
Салимджон Бадалбаев (1942-2025)
Салимджон Бадалбаев создавал такие виды каллиграфии, как сулс, рика, насталик, дивани, куфри. Помимо литературной сферы, исследования мастера каллиграфии напрямую связаны с архитектурой и прикладным искусством, а примеры его работ можно найти в ряде зданий нашей страны. В частности, стены, алтари и купола мечетей Бостонлыгского, Оккуганского районов Ташкентской области и города Чирчика, Каткуганского и Пахтачинского районов Самаркандской области, а также города Карши были украшены Салимджоном Бадалбаевым. Особое место в творчестве каллиграфа занимают его исследования литературно-учебных книг.
Салимджон Бадалбаев, как эксперт по истории и развитию каллиграфии, подготовил множество книг и учебников. В частности, такие книги, как «Алифбо» (в соавторстве), «Персий Хат Уйгур», «Насх Хати», являются уникальными пособиями для молодежи по каллиграфии и арабскому письму. В настоящее время каллиграфию преподают в Ташкентском институте востоковедения, Ташкентском исламском университете и Национальном институте искусств и дизайна им. К. Бехзода. В настоящее время ученики Салимджона Бадалбаева продолжают работу своих преподавателей. Амина Бойназарова – родилась в 1976 году в Ташкенте. Высшее образование – Ташкентский государственный экономический университет. В 2018 году основала в Ташкенте женскую школу каллиграфии. В настоящее время Амина Бойназарова обучает в этой школе множество учениц. Каллиграфией начала заниматься в 2017 году. Участники выставки: Амина Бойназарова, Саломова Зулайхо, Отажонова Одинахон, Мамаджанова Дилшода, Джураева Хилола, Фатидинова Махсума, Дарвишова Шойра, Рахимджонова Мубина, Восилова Мубина, Абдукахорова Гульмира, Восилова Меърожой, Закирова Зиеда, Отажонова Мадинабону, Шарифжонова Рукияхон, Камола Розматова, Кадирова Маърифат, Салиохунова Мадина. Участникам были вручены сертификаты.
✅Выставка продлится до 27 марта этого года.
✅Вход свободный.
📍Адрес: г. Ташкент, ул. Юсуф Хос Ходжиба, 37 "А".
🌍 Website (http://caravanserai.uz/index.php) 💬 Facebook (https://www.facebook.com/CaravanseraiOfCulture) ✅ Telegram (https://t.me/IkuoHirayamaCaravanSerai)